Cầu Mống, tên gọi thân thuộc của cầu Nguyễn Văn Trỗi cũ, là một trong những di tích lịch sử – kiến trúc độc đáo nhất tại thành phố Đà Nẵng. Dù phần lớn thân cầu đã được thay thế bằng cầu Trần Thị Lý hiện đại, nhưng những trụ cầu, mố cầu và dấu tích còn sót lại vẫn là minh chứng sống động cho một thời kỳ chiến tranh và phát triển. Di tích Cầu Mống không chỉ thu hút du khách bởi vẻ đẹp cổ kính, hình dáng cong vút như cầu vồng (mống) mà còn mang giá trị lịch sử sâu sắc, gắn liền với con đường huyết mạch Bắc – Nam. Bài viết này sẽ cung cấp toàn diện thông tin về di tích cầu Mống, từ lịch sử hình thành, kiến trúc đặc sắc đến những trải nghiệm tham quan thực tế.
Di tích Cầu Mống là gì? Vị trí và tổng quan
Di tích Cầu Mống là tên gọi chính thức của cụm di tích gồm các trụ cầu, mố cầu và một phần kết cấu thép còn lại của cầu Nguyễn Văn Trỗi – cây cầu dây văng đầu tiên tại Đà Nẵng. Cầu được khởi công năm 1965 dưới thời Việt Nam Cộng hòa, bắc qua sông Hàn, nối quận Hải Châu và quận Sơn Trà. Sau khi cầu Trần Thị Lý được xây dựng mới vào năm 2013, phần cầu cũ được giữ lại làm di tích, tạo thành một điểm nhấn độc đáo giữa lòng thành phố.
Cầu Mống có chiều dài 134m, rộng 5,5m, được thiết kế dành cho cả đường sắt và đường bộ. Điểm đặc biệt là kết cấu dây văng với hai trụ tháp cao hình chữ V, tạo nên dáng cong mềm mại như một chiếc cầu vồng – lý do người dân gọi là “cầu Mống”. Công trình này từng là huyết mạch giao thông quan trọng suốt nhiều thập kỷ, chứng kiến những thăng trầm lịch sử của vùng đất Đà Nẵng.
Lịch sử hình thành và phát triển của Di tích Cầu Mống
Giai đoạn xây dựng (1965–1968)
Cầu Nguyễn Văn Trỗi được xây dựng từ năm 1965 đến 1968 bởi kỹ sư người Mỹ và nhà thầu Việt Nam. Cầu sử dụng công nghệ dây văng hiện đại lúc bấy giờ, với các trụ tháp đúc bê tông cốt thép và dây cáp thép cường độ cao. Mục đích chính là phục vụ vận chuyển hàng hóa và quân sự từ cảng Đà Nẵng ra các tỉnh phía Bắc trong thời kỳ chiến tranh.
Thời kỳ sau 1975
Sau ngày thống nhất, cầu Mống trở thành tuyến đường sắt và đường bộ quan trọng kết nối hai bờ sông Hàn. Tuy nhiên, do tuổi thọ và tải trọng hạn chế, cầu dần xuống cấp. Đến đầu thế kỷ 21, nhu cầu giao thông tăng cao buộc thành phố phải xây cầu mới thay thế.
Quyết định giữ lại di tích (2013)
Năm 2013, cầu Trần Thị Lý chính thức khánh thành, thay thế hoàn toàn vai trò của cầu cũ. Phần giữa của cầu Nguyễn Văn Trỗi bị tháo dỡ, nhưng hai trụ tháp và mố cầu hai đầu được giữ nguyên như một di tích lịch sử. Đây là quyết định mang tính nhân văn, bảo tồn ký ức của một thời kỳ khó quên. Di tích Cầu Mống hiện nay nằm ngay cạnh cầu Trần Thị Lý, tạo nên sự đối lập giữa hiện đại và quá khứ.
Kiến trúc và đặc điểm nổi bật của di tích Cầu Mống
Phần di tích hiện còn bao gồm hai trụ tháp chính cao khoảng 20m, kết nối bằng các dây cáp thép đã được cắt ngắn. Các mố cầu hai đầu được gia cố bằng bê tông, trên đó còn lưu giữ đường ray xe lửa cũ. Điểm nhấn là hình dáng cong vút của tháp cầu khi nhìn từ xa, tạo cảm giác như một chiếc cầu vồng khổng lồ vắt ngang sông. Dù chỉ còn phần khung, nhưng di tích vẫn giữ được vẻ hùng vĩ và nét cổ kính pha lẫn hoài niệm.
| Đặc điểm | Chi tiết |
|---|---|
| Loại hình | Cầu dây văng thép – bê tông cốt thép |
| Chiều dài nguyên bản | 134 m |
| Chiều rộng | 5,5 m |
| Số làn đường | 1 làn đường sắt + 1 làn đường bộ |
| Chiều cao trụ tháp | ~20 m |
| Vật liệu dây cáp | Thép cường độ cao |
| Phần còn lại | 2 trụ tháp, mố cầu, dây cáp ngắn, đường ray |
Giá trị lịch sử, văn hóa của Di tích Cầu Mống
Di tích Cầu Mống không chỉ là công trình kỹ thuật mà còn là chứng nhân lịch sử. Trong chiến tranh, cầu từng bị đánh bom nhiều lần nhưng vẫn đứng vững, trở thành biểu tượng cho ý chí kiên cường. Sau năm 1975, cầu tiếp tục phục vụ công cuộc hàn gắn và phát triển đất nước. Ngày nay, di tích là một phần ký ức của nhiều thế hệ người Đà Nẵng, là nơi gắn liền với những chuyến tàu, những chuyến xe đưa đón người dân qua sông.
Về mặt kiến trúc, cầu Mống là một trong những cây cầu dây văng đầu tiên tại Việt Nam, thể hiện trình độ kỹ thuật và thẩm mỹ của thời kỳ đó. Hình dáng cong nhẹ của cầu tạo nên vẻ mềm mại, hài hòa với cảnh quan sông Hàn. Di tích hiện nay trở thành điểm chụp ảnh yêu thích của du khách và giới trẻ, đặc biệt vào lúc hoàng hôn khi ánh nắng chiếu qua khung thép tạo hiệu ứng rất đẹp.
Lợi ích và hạn chế khi tham quan Di tích Cầu Mống
Lợi ích
- Tìm hiểu lịch sử thực tế: du khách được chiêm ngưỡng dấu tích chiến tranh và kỹ thuật xây cầu thế kỷ 20 ngay tại trung tâm thành phố.
- Địa điểm check-in độc đáo: khung thép cổ kính kết hợp nền trời và sông Hàn tạo nên những bức ảnh nghệ thuật.
- Miễn phí tham quan: di tích nằm ngoài trời, hoàn toàn tự do, không mất vé vào cửa.
- Kết hợp tham quan các điểm lân cận: gần cầu Trần Thị Lý, bờ sông Hàn, chợ Cồn, giúp dễ dàng lên lịch trình trong ngày.
- Không có khu vực che chắn: trời nắng nóng hoặc mưa sẽ khó tham quan.
- Phần di tích hạn chế: chỉ còn trụ tháp và dây cáp, không có đường đi bộ trên cầu (do đã tháo dỡ phần thân).
- Thiếu biển chỉ dẫn chi tiết: một số du khách khó tìm hiểu thông tin lịch sử nếu không có hướng dẫn viên hoặc tra cứu trước.
- An toàn giao thông: khu vực di tích nằm sát đường lớn, cần chú ý khi di chuyển.
- Bắt đầu từ công viên bờ Tây sông Hàn, đi dọc theo đường Nguyễn Văn Trỗi để nhìn toàn cảnh di tích.
- Tiến đến chân trụ tháp phía Tây, chụp ảnh và quan sát kết cấu dây cáp.
- Đi bộ lên cầu Trần Thị Lý để ngắm toàn cảnh di tích từ trên cao.
- Kết hợp tham quan Bảo tàng Đà Nẵng (cách đó 1km) hoặc cầu Rồng.
- Nhầm lẫn với cầu Trần Thị Lý mới: nhiều người tưởng cầu mới là di tích. Cách tránh: nhận biết di tích là phần trụ thép cũ nằm ở phía bờ Tây, sát cầu mới.
- Đi vào lúc trưa nắng: không có bóng cây, dễ mệt và ảnh hưởng sức khỏe. Nên chọn sáng sớm hoặc chiều.
- Không tìm hiểu trước: thiếu thông tin lịch sử dẫn đến tham quan qua loa. Hãy đọc bài viết này hoặc tra cứu trực tuyến trước khi đi.
- Đỗ xe sai quy định: gần khu vực cấm đỗ. Nên gửi xe tại bãi có biển báo.
- Di tích nằm sát đường giao thông đông đúc, luôn tuân thủ luật đi bộ và nhìn trước khi qua đường.
- Không leo trèo lên kết cấu thép hoặc dây cáp vì có thể nguy hiểm và làm hư hại di tích.
- Giữ gìn vệ sinh, không xả rác bừa bãi.
- Nếu đi vào buổi tối, nên mang theo đèn pin khu vực thiếu sáng.
- Nên kết hợp với các điểm du lịch khác như cầu Rồng, cầu Sông Hàn, chợ Hàn để có chuyến đi trọn vẹn.
Hạn chế
Cách tham quan Di tích Cầu Mống hiệu quả
Thời gian thích hợp
Thời điểm lý tưởng là buổi sáng sớm (6h–8h) hoặc chiều muộn (16h–18h) để tránh nắng gắt và có ánh sáng đẹp. Đặc biệt, hoàng hôn trên sông Hàn phản chiếu qua khung cầu tạo nên khung cảnh lãng mạn.
Phương tiện di chuyển
Di tích nằm ngay giữa cầu Trần Thị Lý (phía bờ Tây, gần số nhà 1 Nguyễn Văn Trỗi). Du khách có thể đi bộ, xe đạp, xe máy hoặc taxi. Xe bus số 1, 2 cũng đi qua khu vực này. Nên gửi xe ở bãi gần cầu Trần Thị Lý (có điểm trông xe tự quản).
Lộ trình gợi ý
Sai lầm thường gặp khi tham quan Di tích Cầu Mống và cách tránh
Lưu ý quan trọng khi tham quan di tích Cầu Mống
Các câu hỏi thường gặp về Di tích Cầu Mống (FAQ)
Di tích Cầu Mống nằm ở đâu?
Di tích nằm trên đường Nguyễn Văn Trỗi, phường Hải Châu I, quận Hải Châu, thành phố Đà Nẵng, ngay cạnh cầu Trần Thị Lý mới.
Di tích Cầu Mống có thu phí không?
Hoàn toàn miễn phí. Du khách có thể tự do tham quan, chụp ảnh.
Phần còn lại của cầu Mống có gì đặc biệt?
Hai trụ tháp hình chữ V bằng bê tông cốt thép, dây cáp thép còn sót và đường ray xe lửa cũ. Đây là dấu tích của cây cầu dây văng đầu tiên tại Đà Nẵng.
Có thể đi bộ qua di tích được không?
Không. Phần thân cầu đã bị tháo dỡ, chỉ có hai trụ tháp và mố cầu hai đầu. Du khách chỉ có thể tiếp cận gần chân trụ và ngắm nhìn từ xa.
Thời gian tham quan lý tưởng là khi nào?
Sáng sớm 6h–8h và chiều 16h–18h. Hoàng hôn là thời điểm đẹp nhất.
Cầu Mống có liên quan gì đến cầu Rồng?
Cả hai đều là cầu bắc qua sông Hàn, nhưng cầu Rồng là cầu hiện đại hình rồng, còn cầu Mống là di tích lịch sử. Hai cây cầu cách nhau khoảng 1,5km.
Tại sao gọi là cầu Mống?
Vì hình dáng cầu vồng (mống) khi nhìn từ xa, dây văng tạo thành đường cong như cầu vồng.
Kết luận
Di tích Cầu Mống là một điểm đến không thể bỏ qua khi du lịch Đà Nẵng, đặc biệt với những ai yêu thích lịch sử và kiến trúc. Dù chỉ còn là phế tích, những trụ tháp và dây cáp vẫn kể câu chuyện về một thời kỳ gian khổ và sự phát triển không ngừng của thành phố bên sông Hàn. Tham quan di tích không chỉ giúp bạn hiểu thêm về quá khứ mà còn có những bức ảnh đẹp, những phút giây lặng lẽ bên dòng sông thơ mộng. Hãy lên kế hoạch ghé thăm khi có dịp đến Đà Nẵng và đừng quên chia sẻ trải nghiệm của bạn với mọi người.
Cập Nhật Lúc Tháng 7 22, 2026 by Dương Tuyết Đào
